Dostosowania egzaminu ósmoklasisty – orzeczenia i opinie PPP

Uczeń z dysleksją, niepełnosprawnością lub przewlekłą chorobą może zdawać egzamin ósmoklasisty w dostosowanych warunkach. Dostosowanie nie zwalnia z egzaminu ani nie zmienia przeliczenia punktów — zmienia jedynie warunki jego zdawania. Poniżej wyjaśniamy, kto i na jakiej podstawie może się o nie ubiegać.

Co to są dostosowania egzaminu ósmoklasisty?

Dostosowania to zmiany warunków lub formy przeprowadzenia egzaminu, wprowadzane po to, żeby uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi mógł przystąpić do egzaminu na takich samych zasadach merytorycznych jak pozostali — bez barier wynikających z niepełnosprawności lub choroby.

Dostosowania nie obniżają wymagań. Uczeń z dostosowaniem rozwiązuje te same zadania i jest oceniany według tych samych kryteriów — zmienia się tylko forma lub warunki zdawania.

Jakie dokumenty uprawniają do dostosowań?

Prawo do dostosowań uczeń uzyskuje na podstawie jednego z poniższych dokumentów:

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

Wydawane przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną (PPP) uczniom z:

• niepełnosprawnością (ruchową, wzrokową, słuchową, intelektualną),
• niepełnosprawnościami sprzężonymi,
• zaburzeniami z kręgu autyzmu (w tym Zespołem Aspergera),
• niedostosowaniem społecznym lub zagrożeniem niedostosowaniem społecznym.

To najsilniejszy dokument — uprawnia do najszerszego zakresu dostosowań.

Opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej

Wydawana uczniom ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, czyli:

• dysleksją (trudności w czytaniu),
• dysortografią (trudności z ortografią),
• dysgrafią (trudności z pismem),
• dyskalkulią (trudności z matematyką).

Na odrębnej podstawie z opinii PPP mogą korzystać także uczniowie z zaburzeniami rozwojowymi, np. ADHD, u których również możliwe są dostosowania.

Opinia uprawnia do określonych dostosowań, ale zakres jest węższy niż przy orzeczeniu.

Zaświadczenie lekarskie

Wymagane w przypadku:

• chorób przewlekłych (cukrzyca, padaczka, choroby serca),
• czasowych dysfunkcji narządów ruchu (np. po złamaniu ręki piszącej),
• innych stanów zdrowotnych wymagających szczególnych warunków.

Ograniczona znajomość języka polskiego

Uczniowie cudzoziemcy oraz uczniowie – obywatele Ukrainy, którym ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia zrozumienie czytanego tekstu, mogą korzystać z określonych dostosowań (m.in. wydłużenie czasu, słownik dwujęzyczny). Jest to nowość wprowadzona w komunikacie dyrektora CKE na rok szkolny 2025/2026. (dane CKE)

Jakie dostosowania można otrzymać?

Poniżej najczęstsze dostosowania przyznawane na egzaminie ósmoklasisty. Konkretny zakres dla danego ucznia wskazuje rada pedagogiczna na podstawie dokumentu i komunikatu CKE obowiązującego w danym roku.

Przypisania w kolumnie „Dla kogo zazwyczaj" są orientacyjne — wiążący jest wyłącznie zakres wskazany dla danego dokumentu w tabelach komunikatu CKE. Czasy przedłużenia egzaminu podane powyżej to wartości maksymalne wg komunikatu dyrektora CKE z 20 sierpnia 2025 r. (aktualizacja 10 października 2025 r.).

Ważne: zakres dostosowań jest każdego roku określany w oficjalnym komunikacie dyrektora CKE. Szczegóły — w tym które dostosowanie przysługuje przy jakim dokumencie — sprawdź na cke.gov.pl lub bezpośrednio w sekretariacie szkoły.

Jak złożyć wniosek o dostosowanie?

1. Zdobądź dokument — opinię PPP, orzeczenie lub zaświadczenie lekarskie. Złóż wniosek do poradni odpowiednio wcześnie, bo czas oczekiwania może wynosić kilka tygodni.
2. Złóż dokument do szkoły — dokumenty składają rodzice ucznia (lub uczeń pełnoletni) do dyrektora szkoły. Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia oraz opinię PPP należy złożyć nie później niż do 15 października roku szkolnego, w którym uczeń zdaje egzamin (klasa 8) — to termin ogólnopolski wynikający z komunikatu dyrektora CKE. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego można złożyć również w innym terminie. Dokumenty wydane po 15 października należy złożyć niezwłocznie po ich otrzymaniu.
3. Decyzja rady pedagogicznej — rada pedagogiczna (na podstawie komunikatu CKE i złożonych dokumentów) wskazuje dostosowania dla danego ucznia. Dyrektor szkoły lub upoważniony nauczyciel informuje rodziców na piśmie do 20 listopada. (wg komunikatu dyrektora CKE z 20.08.2025 r.)
4. Oświadczenie rodziców — po otrzymaniu pisemnej informacji rodzice składają oświadczenie o przyjęciu lub rezygnacji z dostosowania do 25 listopada.
5. Dzień egzaminu — uczeń przystępuje do egzaminu w warunkach określonych na podstawie decyzji o dostosowaniu.

Jeśli szukasz narzędzia, które ułoży za Ciebie plan powtórek i wskaże najsłabsze działy przed E8, TestStudio robi to automatycznie po każdym rozwiązanym zestawie zadań.

Czy dostosowania wpływają na punkty rekrutacyjne?

Nie. Wynik egzaminu ósmoklasisty przeliczany jest na punkty rekrutacyjne na takich samych zasadach bez względu na to, czy uczeń zdawał w warunkach dostosowanych, czy standardowych. Dostosowanie dotyczy formy egzaminu — nie jego oceny.

Odrębne zasady rekrutacji mogą dotyczyć uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego w kontekście szkół specjalnych lub oddziałów integracyjnych — ale w rekrutacji do standardowych liceów i techników liczy się wynik, nie dokumentacja medyczna.

Sprawdź się

Kacper ma diagnozę dysleksji i dysortografii od poradni PPP. Chciałby mieć wydłużony czas na egzaminie ósmoklasisty. Kto formalnie przyznaje mu to dostosowanie?

(Zastanów się przed sprawdzeniem odpowiedzi.)

Często zadawane pytania

Czy opinia PPP z klasy 4 jest nadal ważna w klasie 8?

Opinie PPP nie mają z góry określonej daty ważności, ale wiele poradni rekomenduje aktualizację dokumentu, jeśli diagnoza pochodzi sprzed kilku lat. O ewentualne uzupełnienie dokumentacji może wystąpić dyrektor szkoły — to on prowadzi sprawę, a nie CKE, która nie kontaktuje się bezpośrednio z rodzicami. Warto sprawdzić, czy posiadana opinia spełnia wymagania formalne określone w aktualnym komunikacie CKE.

Czy uczeń z orzeczeniem musi zdawać E8?

Tak — egzamin ósmoklasisty jest obowiązkowy dla wszystkich uczniów klasy 8, niezależnie od posiadanych orzeczeń lub opinii. Jedynym wyjątkiem jest możliwość zwolnienia z egzaminu przez dyrektora OKE w szczególnych, ściśle określonych przypadkach (np. niepełnosprawność sprzężona uniemożliwiająca przystąpienie do egzaminu w jakiejkolwiek formie).

Czy dostosowanie zmienia coś w rekrutacji do liceum?

Sama informacja o posiadaniu dostosowań nie jest przekazywana do liceów — szkoły ponadpodstawowe widzą wyłącznie wynik procentowy z E8. Jedyny wyjątek dotyczy kandydatów z orzeczeniami ubiegających się o miejsca w klasach integracyjnych lub szkołach specjalnych, gdzie obowiązują odrębne zasady naboru.

Podsumowanie

• Dostosowania na E8 przysługują na podstawie orzeczenia PPP, opinii PPP lub zaświadczenia lekarskiego
• Zakres dostosowań (czas, forma, sala, pomoce) wskazuje rada pedagogiczna na podstawie aktualnego komunikatu CKE
• Wydłużenie czasu egzaminu wynosi maksymalnie: +45 min (j. polski), +40 min (matematyka), +35 min (j. obcy) — wg komunikatu dyrektora CKE 2026
• Dokumenty należy złożyć dyrektorowi szkoły do 15 października klasy 8 (termin ogólnopolski wg komunikatu CKE)
• Dostosowanie nie wpływa na przeliczenie wyniku na punkty rekrutacyjne
• Szczegóły dostosowań na E8 2026 — sprawdź na cke.gov.pl lub bezpośrednio w sekretariacie szkoły